Zobacz serwis dla pacjentów

Menu

Menu

Migrena - kiedy nie czekać? E-learning - sprawdź swoją wiedzę

Migrena - kiedy nie czekać?

Migrena sama w sobie nie jest od razu wskazaniem do skierowania do neurologa. Warto, aby choć na początku lekarz pierwszego kontaktu sam spróbował poprowadzić leczenie przeciwmigrenowe (oczywiście zależnie od wywiadu, przebiegu tej choroby u konkretnego pacjenta, chorób towarzyszących i wielu innych czynników mających wpływ na obraz migreny). Nawet jeżeli zdecyduje się na wręczenie skierowania do neurologa już na pierwszej wizycie, na której stawia podejrzenie migreny, ma przed sobą kilka miesięcy czekania razem z pacjentem na wizytę specjalistyczną. Załóżmy, że lekarz pierwszego kontaktu zdecyduje się poprowadzić pacjenta z migreną.

Jeżeli kontrola bólów migrenowych w czasie będzie satysfakcjonująca zarówno dla pacjenta, jak i jego lekarza prowadzącego, nie ma powodów do niepokoju. W takiej sytuacji  może się okazać, że opieka specjalistyczna albo w ogóle nie będzie konieczna, albo będzie miała znaczenie „uspokajające” dla obu stron.
   
Zawsze wysunie się pytanie - kiedy zlecić wykonanie badania neuroobrazowego? Klasyczna migrena nie wykazuje zmian strukturalnych widocznych w tego typu badaniach, chociaż u niemalże co trzeciego pacjenta w MR głowy można stwierdzić w istocie białej  pojedyncze hiperintensywne ogniska o niejasnym znaczeniu klinicznym.

W takim razie, jakie sygnały powinny nas skłonić do zdecydowania się na badanie neuroobrazowe? Na pewno są to:

  • obecność zogniskowanych zmian EEG (samo EEG również nie jest badaniem rutynowo wykonywanym w migrenie, ale może pacjent miał je wykonywane z innego powodu),
  • migrena z aurą inną niż wzrokowa
  • migrena transformowana (występująca u pacjentów cierpiących na migrenę od wielu lat, są to codzienne bóle głowy, najczęściej o etiologii polekowej, pojawia się też gdy do samej migreny dołącza inny proces, np. przekwitanie, nadciśnienie tętnicze, depresja),
  • obecność istotnych odchyleń w badaniu neurologicznym,
  • wszelkie nietypowości w obrazie klinicznym (późny początek choroby, oporność terapeutyczna),
  • zmiana wzorca napadów (wzrost częstości, zmiana obrazu klinicznego),
  • znaczna jednostronność napadów, przy wyłącznie połowiczym bólu głowy.

Ból głowy może być również objawem alarmującym różnych procesów, które zagrażają życiu pacjenta. Są to krwotoki, nowotwory i zapalenie opon-mózgowo rdzeniowych i/lub mózgu. Krwotoki, jeżeli nie są powolnie rozwijające się, muszą być zaopatrzone jak najszybciej, często jest to kwestią godzin. Taki pacjent jest zawożony przez karetkę do ośrodka z dostępnym neurochirurgiem, gdzie od razu jest mu udzielana pomoc.

Gorzej wygląda ścieżka pacjenta podejrzanego o nowotwór rozwijający się wewnątrzczaszkowo. Taki pacjent musi najpierw być skierowany do neurologa, który przeprowadza całą diagnostykę i kwalifikację do ewentualnego leczenia. Tak jak wiemy, ogromnym problemem tej sytuacji jest czas oczekiwania na wizytę specjalistyczną, a pełni on równie ważną rolę rokowniczą w chorobach rozrostowych. Również w zapaleniu opon i/lub mózgu o etiologii bakteryjnej, zwlekanie z antybiotykoterapią może skończyć się dla pacjenta tragicznie. Dlatego warto wiedzieć, jaki charakter bólu głowy powinien wzbudzić podejrzenie przyczyny zagrażającej życiu:

  • nagły początek,
  • bardzo silny („najsilniejszy w życiu”), ostry ból,
  • ból narastający,
  • ból spowodowany wysiłkiem, napięciem mięśni, kaszlem, aktywnością seksualną,
  • dodatkowe objawy towarzyszące: zaburzenia świadomości, nastroju, pamięci, wzrost temperatury, bóle mięśni i stawów, narastające w ciągu dni i tygodni nudności i wymioty poranne),    początek bólów w starszym wieku (nowy ból głowy po 40 r.ż.),
  • odchylenia w badaniu przedmiotowym lub neurologicznym (nie stwierdza się ich w pierwotnych bólach głowy w okresie międzynapadowym).


Na podstawie: W. Kozubski, P. Liberski: „Neurologia”. Rozdz.17. Warszawa, 2008.

Odpowiedz na pytania kontrolne:

25-letnia kobieta zgłosiła się do neurologa z powodu bólów głowy sklasyfikowanych jako migrenowe. Są zlokalizowane w okolicy ciemieniowo-potylicznej, zazwyczaj jednostronne, nie zawsze po tej samej stronie. Mają charakter pulsujący. Trwają od 4 do 7 godzin. Występują średnio 8 dni w miesiącu. Towarzyszą im nudności, często wymioty. Dotychczas ból niepoprzedzony objawami zwiastującymi. Dotychczas leczona nieskutecznie prawidłowymi dawkami NLPZ-ów. Jakie będzie Twoje postępowanie?

Sprawdź prawidłową odpowiedź

Prawidłową odpowiedzią jest B.

Jeżeli w wywiadzie ból występuje

O migrenie

  • O migrenie

    Bóle głowy są bardzo częstymi dolegliwościami wśród naszych pacjentów. Co zrobić, kiedy wypróbowaliśmy już kilka substancji z grupy NLPZ, a bóle głowy nie zmniejszają się albo wręcz nasilają czy zwiększają swoją częstotliwość?

    czytaj więcej

Nowości
w neurologii

  • Nowości w neurologii 05.2019 Nowości w neurologii 05.2019

    Na zakończonym przed dwoma tygodniami kongresie Amerykańskiej Akademii Neurologii jaki odbył się w Filadelfii zaprezentowano wyniki metaanalizy i opracowania sponsorowanego przez American Heart Association oceniającego długookresową skuteczność i bezpieczeństwo leczenia asymptomatycznego zwężenia tętnicy szyjnej wewnętrznej za pomocą endarteriektomii i stentowania. Obydwie metody mają podobne wskaźnik bezpieczeństwa około zabiegowego i długookresowe, wznoszące cztery lata ryzyko wystąpienia toż stronnego udaru mózgu. Dr John S. Matsumara przewodniczący zespołu leczenia chirurgicznego chorób naczyniowych w Uniwersytecie Wisconsin w Madison.

    czytaj więcej